Chwilota - Searching

24th October 2012
Pwy a feiddia ddweud nad yw dynion yn gallu gwneud mwy nag un peth yr un pryd? Tra wrthi'n coginio sawl berwad anferth o gytwad, rwyf hefyd wedi bod yn chwilio am bob math o hen luniau ar gyfer cyhoeddiad arfaethiedig. Dan y faner "ymchwil archifau", a gwyrth y we, (a phump siwrna i'r Llyfrgell Genedlaethol), ffonio o gwmpas y lle a chnocio un drws, fe lwyddais i ddarganfod popeth oedd ei angen, o Groucho Marx i Dewi Emrys.

Ymchwil archifau, neu fel mae pethau wedi troi allan, ymchwil lluniau mewn archifau cyhoeddus a phersonol, yw'r mwyaf trafferthus a lleiaf proffidiol o fy ngweithgareddau llawrydd. Mae'n weithgaredd sy'n gallu cymryd amser maith.

Mae'r we a'r faith bod dipyn go lew o bethau wedi'u digido yn help mawr - sut arall y byddwn i'n gallu coginio chytwad a gwneud y gwaith yr un pryd, dywedwch! Ond pric-pin o "sdwff" sydd ar gael dros y we mewn gwirionedd. I ffendio deunydd a chael yr hawl i'w ddefnyddio, rhaid teithio, torchi llewys, a paratoi i ddringo mynydd o rwystredigaethau.

Mae systemau catalogio a chwilio llawer o lyfrgelloedd, amgueddfeydd ac archifau fel pe bai wedi'i cynllunio ar gyfer anghenion mewnol tybiedig y cyrff hynny, nid ar gyfer y chwiliwr cyffredin. Mewn theori, wrth i'r holl gyrff symud at "safonau" disgrifio cydnabyddiedig a chyfartal, fe ddylai fod yn bosib darganfod deunydd o bobman gan ddefnyddio'r un dull o chwilio. Os ydych yn deall y drefn, hynny yw. Ond och a gwae, mae'r realiti o chwilio mor bell oddi wrth y ddelfryd "safonol" mae fel petai rhywun wedi defnyddio fersiwn llyfrgellyddol o "gyfieithu google" i ddehongli'r safonau ar draws y byd.

Ond diolch fyth am yr hen Wgl. Mae'n hollol wych ar gyfer darganfod adnoddau, neu osod rhywun ar y llwybr cywir i gael gafael ar y peth go iawn. Trueni, na thrasiedi, yw'r ffaith bod catalogau llyfrgelloedd ac archifau ac amgueddfeydd mor aml y tu hwnt i gyrraedd peiriant mynegeio Google, wedi'i cuddio y tu ôl i wal wylofain, a thu ôl i'r wal hwnnw y mae talp o'n hetifeddiaeth yn cuddio.

______

The above is just a lament at the time and energy it takes to find and clear pictures and graphic materials for publication. The ideal of common standards making it easy for people to find items in libraries, archives and museums in one easy manner is so very far from the reality that it is an absurdity. The fact that catalogues are often hidden behind a proprietory barrier, and when you do climb over the wall you find you're faced by a labyrinth, is incredibly frustrating and time consuming.

Google opens up a world of information and images, but beyond their indexes lies a galaxy of fading stars only reached by the few, and most of what we need is to be found in those remote places.


Leave a comment

Your Name
Your Email
(Optional)
Your Comment
No info required here, please press the button below.