Cymysgedd lliwgar - Colourful mix

23rd October 2012
Pythefnos Licris Alsorts sydd newydd fynd heibio, gydag amrywiaeth mawr o weithgareddau (amhroffidiol ond lliwgar) yn llenwi’r dyddiau oll.

Y peth mwyaf anghysurus, ond eto fymryn yn gyffrous, am weithio ar fy liwt fy hun, yw nad wyf yn gwybod o ddydd i ddydd a fydd y ffôn yn canu gyda chynnig gwaith.

Fel arfer rwy’n llenwi’r amser rhwng y galwadau gydag anturiaethau ffotograffig sy’n ychwanegu at fy nghronfa o luniau “stoc” o bron bob cwr o Gymru. Ond dros y pythefnos diwethaf rwyf wedi bod yn gwneud tipyn o waith gwirfoddol, lot o waith ymchwil, tynnu lluniau penodol (soniaf yn y blogiad nesaf), a choginio cytwad (chutney). Roedd gen i bwysi ar bwysi o domatos gwyrddion, ac fe fyddai’n biti garw eu gwastraffu, ac wn i ddim am well ffordd i wneud defnydd ohonynt na’u troi yn gytwad melys braf. Fe gefais nionod nobl iawn gan fy mrawd-yng-nghyfraith, ac afalau o ardd drws nesaf, ac roedd digon o siwgr brown a sultanas yn y cwpwrdd. Yr unig beth ar goll oedd vinagr, ac roedd hwnnw’n syndod o anodd cael gafael ynddo. Rhaid bod pawb ar wneud cytwad yr amser hyn o’r flwyddyn!

Dyma'r risêt a'r dull a wnaeth y job i mi.

2.5Kg o domatos gwyrdd
0.5 Kg o nionod
2 lwy de o halen
1Ltr o finagr malt
0.5Kg o siwgr brown ysgafn

250g o sultanas

3 neu 4 o afalau bwyta os hoffech.

Torri'r tomatos a’r nionod yn fras y noson cyn eu coginio ac ychwanegu’r halen, a’u cymysgu’n dda. Mae’r halen yn help i dynnu’r dŵr ononynt.

Y diwrnod canlynol, gwagio'r dŵr o’r tomatos. Rhoi'r finagr mewn sosban fawr iawn, ei dwymo a toddi’r siwgr ynddo. Os oes eisiau afal yn y cytwad, eu plicio nawr a’u hychwanegu at y pentwr tomatos a nionod. Wrth iddo gyrraedd berw, ychwanegu'r sultanas. Yna, pan fydd yn codi i ferw eto, ychwanegu'r gymysgedd tomatos a nionod. Ei gadw ar wres cymhedrol nes ei fod yn dechrau berwi’n dawel, ac yna ei adael i fyd-ferwi am rhywle rhwng awr a hanner i ddwyawr. Cofio ei droi bob yn hyn a hyn, ac wrth i’r gymysgedd dewhau, ei droi'n llawer mwy aml, rhag iddo gydio yng ngwaelod y sosban.
cytwad
Golchi 6 neu 7 pot jam yn drwyadl, a'u gosod ben ucha’n isa yn y ffwrn, ar dymheredd o tua 140 gradd selsiws. Mae’n holl bwysig bod y potiau yn cael ei steraleiddio fel hyn.
Cofio troi’r gymysgedd yn aml wrth iddo dwchu. Tynnu llwy bren drwyddo, a phan mae'r gymysgedd fymryn yn araf yn llenwi llwybr y llwy, a'r llwybr i'w weld ar waelod y sosban, ei dynnu o’r gwres a’i roi yn y jariau.

Mae trosglwyddo’r cytwad yn broses “boeth”, felly menyg ffwrn amdani!.

Torri sgwariau o “cling film” i’w gosod dros gegau’r potiau. Trosglwyddwch y cytwad i’r potiau poeth, reit i’r top, a rhoi cnoc fach i’r gwaelod i ryddhau’r aer, yna gosod y “cling film” yn llac ar dop y jar, ond eto wedi’i selio o gwmpas y gwddw. Wrth i’r cytwad oeri, fe mae'r “cling film” yn cael ei sugno i lawr ac yn creu sêl dda dros wyneb y pot.

Cadw ychydig o’r cytwad heb ei roi mewn pot i’w fwyta’n syth gyda chaws a chracer!

Rhoi'r potiau i oeri, a chofio roi label arnynt. Wedi i’r potiau oeri, gosod rhagor o “cling film” i gryfhau’r sêl.
cytwad - y canlyniadau

___________

The last couple of weeks have been a rich mix of involuntary voluntary work, frantic picture research, taking photos to order (more of this in my next post), and making green tomato chutney, the results of which you can see in the pictures above.


Leave a comment

Your Name
Your Email
(Optional)
Your Comment
No info required here, please press the button below.