Tachwedd 2014

26th November 2014
Canrif wedi dechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf, yng ngogledd Ceredigion, fe ddaeth rhai capeli at ei gilydd i gofio a myfyrio am ryfel, a'r Rhyfel Mawr.

Bu gweithgaredd sylweddol i gasglu atgofion a gwybodaeth am effaith y rhyfel ar yr ardal, paratowyd arddangosfa sylweddol, cyhoeddwyd dwy gyfrol ddiddorol, a chreuwyd a pherfformiwyd drama mewn capeli'r fro ar sail rhai o'r atgofion a gasglwyd.



Cafwyd sylw yn y wasg Gymraeg ac ar y teledu, a does dim amheuaeth na fu'r prosiect yn un gwerth chweil, gan godi ymwybyddiaeth o effaith ddieflig pell-gyrhaeddol rhyfeloedd.

Mr Gwynfor Hughes yn agor yr arddangosfa. Mae gohebiaeth ei dad (William Hughes) o'r ffosydd yn Ffrainc at T Ifor Rees yn Venezuela, yn un o'r llyfrau a gyhoeddwyd.


Y ddrama - "Cofia'n Gwlad" gan Euros Lewis gydag actorion amatur lleol.

Rhian Evans (y fam) a Geraint Jenkins (y mab)


Carys Mai yn chwarae un o'r prif rannau (Mati).


Huw Emlyn yn y pwlpud


Haul ar y gofeb ryfel yn Aberystwyth ar Sul y Cofio.


Gan fy mod wedi cofnodi dipyn yn ymwneud â hanes y ferch fach April Jones (ymddangosodd nifer o luniau yn y llyfr 'Pink Ribbons for April'), roeddwn yn teimlo rheidrwydd i gofnodi y cam diweddaraf, sef dymchwel tŷ y llofrudd Mark Bridger. Roedd Llywodraeth Cymru wedi prynu'r tŷ er mwyn ei ddymchwel, cam sy'n cael ei gymeradwyo yn lleol.

Peiriant yn paratoi i ddymchwel talcen y tŷ, gyda leinin y lle tân yn ymwthio allan lle bu'r corn simdde.


Teulu April ar sefyll ar gyfer y wasg, wedi iddynt wylio'r tŷ yn cael ei ddymchwel.


Serch bod y mis ar y cyfan yn un trist a sobreiddiol, roedd digon i fod yn ddiolchgar amdano hefyd. Yn wir rwy'n "dathlu" pen-blwydd ym mis Tachwedd! Wedi gwledda yn y Ffarmers yn Llanfihangel-y-Creuddyn, fe aethom am dro i'r dre, a dyma'r olygfa o'r pier ar y noson fwyn a chlir honno.



A chyn hynny, roedd trip bach yn yr oerfel i Ynyslas yn un reit liwgar.
Noson tân gwyllt Aberdyfi, wedi'i dynnu o Ynyslas ar lanw uchel iawn.


Fe gyhoeddwyd y llyfr y bum yn gwneud cwpwl o wythnosau o waith ar ei gyfer, sef Prydau Pedwar Tymor gan Gareth Richards (Gwasg Gomer). Mae nifer o luniau gen i yn y llyfr, gan gynnwys y cloriau. Rhai o'r lluniau macro o gynhwysion roddodd y pleser a'r sialens fwyaf i mi. Mae angen llawer o olau ar waith agos, ac roedd y gegin acw fel stiwdio deledu am ddyddiau di-ri! Roedd rhai lluniau o bethau reit fach weithiau'n cymryd hyd at awr yr un i'w cael yn ddigon da i'm mhlesio (roeddwn i'n tynnu pedwar llun gwahanol o bron popeth). Nid fi biau'r clod am y lluniau i gyd; fe fuodd Hazel Thomas, ymgynghorydd ar y llyfr, yn cydweithio efo Gareth dros gyfnod, gan gofnodi'r gwaith o greu'r prydau wrth iddo fynd rhagddo. Rebecca Ingleby-Davies sydd biau'r dyluniad hardd.



Ar gyfer lluniau agos megis y rhai sydd yn y llyfr, ac yn aml ar gyfer portreadau o unigolion, rwy'n defnyddio cyfuniadau o oleuadau LED (380 LED ym mhob golau x 3 golau), 2 uned fflach gydag ambarel neu ffilter, a theclyn hynod a elwir yn "Ice Light" - mae'n debyg i "light sabre"! Mae'r portread o Carys Mai (uchod" wedi'u oleuo gydag un.

Mae'n arferiad cloi'r llith gyda machlud, ac yn wir fe gafwyd un hyfryd ar y 25ain. Fe gyrhaeddais y prom yn Aberystwyth jest mewn pryd i gael hwn, er i mi golli fy nghyfle i gipio llun o'r awyr gyfan yn fflamgoch.



Leave a comment

Your Name
Your Email
(Optional)
Your Comment
No info required here, please press the button below.